Geschiedenis van de Arabische grammatica
Inleiding
Het Arabisch in de brede zin van het woord kent twee hoofdregisters: het klassieke (of literaire) Arabisch en het dialectische Arabisch. Het eerste is de schrijftaal die voortkomt uit de spreektaal van het Arabisch Schiereiland ten tijde van de komst van de islam. Het dialectische Arabisch is in werkelijkheid niet één taal, maar evenveel talen als er gesproken afleidingen van de Arabische taal bestaan.
Het Arabisch is, zoals bekend, een Semitische taal. De morfologie ervan is opgebouwd rond wortels, die doorgaans uit drie medeklinkers bestaan: men spreekt van triliterale wortels. Door klinkers, voorvoegsels of achtervoegsels toe te voegen, of door de medeklinkers zelf te verdubbelen, verkrijgt men woorden. De specifieke woordvormen die door de toevoeging van deze elementen ontstaan, noemt men “patronen”. Zo is er bijvoorbeeld een patroon voor namen van beroepen, een ander voor namen van plaatsen, nog een ander voor actieve deelwoorden, enz.
Dit vermogen van de taal om te variëren vergemakkelijkt in hoge mate het vormen van neologismen. Zo is het woord “computer”, hâsûb, afgeleid van de wortel H S B, die het rekenen oproept.
Een ander praktisch gevolg van deze eigenheid van de Arabische taal is dat woordenboeken de woorden traditioneel rangschikken volgens hun wortel. Het is dus onder die trefwoorden dat je de van de wortel afgeleide woorden moet opzoeken.
De Arabische grammatica onderscheidt twee soorten zinnen: nominale zinnen (zinnen zonder werkwoord) en verbale zinnen (zinnen met een werkwoord). Om bijvoorbeeld “het kind is groot” te zeggen, zegt het Arabisch “Al-walad kabîr”, letterlijk “het kind groot”.
Wordt vervolgd…
De oorsprong van de Arabische grammaticale theorievorming
Hoewel de eerste beschouwingen over de Arabische grammatica al vlak na de Arabische veroveringen ontstonden, dat wil zeggen in het begin van de 8e eeuw, bij koranreciteerders die de lezing van de heilige Tekst wilden normaliseren, werd pas aan het einde van diezelfde eeuw de eerste Arabische grammatica opgesteld. We danken ze aan Khalîl (gestorven in 786) en aan zijn illustere leerling Sibawayh (gestorven in 791). Het is deze laatste die een verhandeling schreef van een reeds zeer uitgewerkt theoretisch niveau, waarvan de Arabische grammaticale traditie zich nooit helemaal zou losmaken. Dit werk heeft vermoedelijk bepaalde elementen aan het Griekse erfgoed ontleend, maar is daarom niet minder oorspronkelijk en gedacht binnen een strikt Arabisch kader.
De Arabische grammatica ontwikkelde zich tot het einde van de 9e eeuw in een polemische context, waarin de denkers van Basra tegenover die van Kufa stonden, met een opmerkelijke bijdrage van Mazini (gestorven in 828) en Mubarrid (gestorven in 898) in het eerste kamp, en van Kisâ’i in het tweede.
Wordt vervolgd…
Arabische cursussen bij het Instituut Imtiyaz
Streven naar uitmuntendheid in het onderwijs. Ontdek onze online cursussen koranisch Arabisch en tafsîr (koranexegese); de lessen worden in het Frans gegeven. Instituut Imtiyaz
Verdieping
De grammatica krijgt haar volle betekenis wanneer ze op de Koran wordt toegepast. De methode Koranisch Arabisch begeleidt je stap voor stap, van het alfabet tot het lezen van de verzen.
Stap voor stap het Arabisch van de Koran leren: het leerboek Koranisch Arabisch: De taal van de Koran begrijpen biedt opbouwende lessen met grammatica, woordenschat en oefeningen ontleend aan de koranische tekst. De pagina over de methode licht de aanpak en de leerweg toe.