Licht en schaduw, wolken en regen

Aan het begin van elk hoofdstuk van Deel 2 van de methode Koranisch Arabisch presenteren we een studie van “bijna-synoniemen”, met hun respectieve betekenissen en hun koranische context.

De twee vormen van licht

نُور

Zoals het koranvers hieronder aangeeft, verwijst het woord “نور” in zijn enge betekenis naar het licht van de maan, dat wil zeggen een zacht licht.

Dit woord wordt vaak in figuurlijke zin gebruikt, in tegenstelling tot het tweede. Het is dit woord dat God gebruikt om Zichzelf te kenmerken wanneer Hij zegt: “God is het licht van de hemelen en de aarde” (24:35). Ongetwijfeld omdat het een licht oproept dat verlicht zonder te verblinden.

ضَوْء / ضِياء

Zoals het koranvers hieronder aangeeft, verwijst het woord “ضياء” naar het licht van de zon, dat wil zeggen een sterk licht dat met warmte gepaard gaat.

هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاءً وَالْقَمَرَ نُورًا

Hij is het die de zon tot een stralende glans heeft gemaakt en de maan tot een licht. (10:5)

De twee vormen van schaduw

فَيْء

De wortel van dit woord roept de terugkeer op, zoals in de passage hieronder. Het gaat dus om de schaduw die terugkeert waar eerst licht was. Het bijzondere aan deze schaduw is dat de grond nog warm is, in tegenstelling tot bij de ochtendschaduw.

De wortel is koranisch; het woord فيء komt echter niet in de Koran voor. De wortel van dit woord roept ook het bedekken, het beschermen en het voortduren op.

فَإِنْ فَاءُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

En als zij [op hun eed] terugkomen, dan is God voorwaar Vergevend en Barmhartig! (2:226)

ظِلّ

مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ أُكُلُهَا دَائِمٌ وَظِلُّهَا

Zo is het paradijs dat de bedachtzamen beloofd is: aan de voet ervan stromen de beken; zijn vruchten zijn blijvend, en zo ook zijn schaduw. (13:35)

De wolken

سَحاب

Dit woord duidt op wolken in de ruime zin. De wortel ervan roept echter het trekken op, alsof de wolken de regen met zich meetrekken.

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُزْجِي سَحَابًا ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُ ثُمَّ يَجْعَلُهُ رُكَامًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلَالِهِ

Zie je niet dat God de wolken voortdrijft, ze daarna samenbrengt en opstapelt? Dan zie je de regen uit hun schoot tevoorschijn komen. (24:43)

غَمام

De wortel bevat het idee van bedekking, droefheid en duisternis. Het gaat dus om de wolken die de hemel bedekken en verduisteren.

هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا أَنْ يَأْتِيَهُمُ اللَّهُ فِي ظُلَلٍ مِنَ الْغَمَامِ

Waarop wachten zij anders dan dat God tot hen komt in de schaduwen van de wolken? (2:210)

مُزْن

Het gaat om de wolk die water draagt. Volgens sommige commentatoren verwijst het woord meer bepaald naar de witte wolk, omdat de wortel ervan helderheid oproept.

أَفَرَأَيْتُمُ الْمَاءَ الَّذِي تَشْرَبُونَ أَأَنْتُمْ أَنْزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ الْمُنْزِلُونَ

Hebben jullie stilgestaan bij het water dat jullie drinken? Zijn jullie het die het uit de [heldere] wolken hebben doen neerdalen, of zijn Wij het die het doen neerdalen? (56:68-69)

عارِض

De wortel van dit woord betekent aankomen, zich aandienen, opduiken. De commentatoren preciseren dan ook dat het gaat om de wolk die aan de horizon opduikt.

قَالُوا هَذَا عَارِضٌ مُمْطِرُنَا

Zij zeiden: “Dit is een voorbijtrekkende wolk die ons regen zal brengen.” (46:24)

الْمُعْصِرَات

De wortel van dit woord betekent uitpersen (van sap enz.). Het gaat dus om de wolk die door de winden wordt uitgeperst, of waarvoor de tijd van het “uitpersen” is aangebroken.

وَأَنْزَلْنَا مِنَ الْمُعْصِرَاتِ مَاءً ثَجَّاجًا

En Wij hebben uit de regenwolken overvloedig water doen neerdalen. (78:14)

De regens

مَطَر

Dit woord duidt op regen in het algemeen. Maar sommige commentatoren merken op dat het in de Koran uitsluitend in een negatieve context wordt gebruikt.

وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَطَرًا فَسَاءَ مَطَرُ الْمُنْذَرِينَ

En Wij lieten een regen op hen neerkomen. En wat een kwade regen was dat voor hen die gewaarschuwd waren! (27:58)

غَيْث

De wortel van dit woord roept hulp en redding op. Letterlijk gaat het dus om de reddende regen.

وَهُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ الْغَيْثَ مِنْ بَعْدِ مَا قَنَطُوا

En Hij is het die de reddende regen doet neerdalen nadat zij de hoop hadden opgegeven. (42:28)

رَجْع

De wortel van dit woord roept de terugkeer op. Het verwijst dus naar de jaarlijkse of seizoensgebonden regen.

وَالسَّمَاءِ ذَاتِ الرَّجْعِ

Bij de hemel, voorzien van seizoensregen. (86:11)

وابِل

Dit woord betekent overvloedige regen of een stortbui.

وَمَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ وَتَثْبِيتًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصَابَهَا وَابِلٌ فَآتَتْ أُكُلَهَا ضِعْفَيْنِ فَإِنْ لَمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ

Zij die hun bezittingen uitgeven om het welbehagen van God te verwerven en hun ziel te versterken, zijn als een tuin op een heuvel: een stortbui treft hem en dan levert hij een dubbele oogst op; en als de stortbui hem niet treft, dan [laaft hem tenminste] de dauw. (2:265)

وَدْق

Volgens de woordenboeken en de commentaren duidt deze term op regen in het algemeen, al dan niet overvloedig. Sommigen zeggen dat het de term was die een bepaalde stam gebruikte.

أَلَمْ تَرَ أَنَّ ٱللّٰهَ يُزْجِي سَحَابًا ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُ ثُمَّ يَجْعَلُهُ رُكَاماً فَتَرَى ٱلْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلاَلِهِ

Zie je niet dat God de wolken voortdrijft, ze daarna samenbrengt en opstapelt? Dan zie je de regen uit hun schoot tevoorschijn komen. (24:43)

De andere proxemieën

Koranisch Arabisch leren

Deze betekenisnuances vat je het best aan de hand van de tekst zelf. Het leerboek Koranisch Arabisch: De taal van de Koran begrijpen leidt je stap voor stap in de taal van de Koran in, met grammatica, woordenschat en oefeningen die uit de koranische tekst zelf zijn geput, zowel voor zelfstudie als voor groepswerk.

Het leerboek op AmazonOntdek de methode