Opstijgen en afdalen

Opstijgen, beklimmen

عرَج ــُـ / طلَع ــُـ / صعِد ــَـ

Deze drie werkwoorden hebben een identieke eerste betekenis, namelijk “beklimmen” (een berg bijvoorbeeld). Je kunt er de voorzetsels في of على aan toevoegen, wat de kleine nuance aanbrengt dat het middel van de klim of het “steunpunt” ervan wordt opgeroepen. Zo zegt men bijvoorbeeld صعد في السُلَّم, “op de ladder klimmen”, of صعد على الجبل, “op de berg klimmen”.

طلع krijgt ook de betekenis van “opkomen” wanneer het om de zon of om hemellichamen in het algemeen gaat. Het wordt bovendien vaak figuurlijk gebruikt (verschijnen, opklimmen op de maatschappelijke ladder, enz.).

Wat عرج betreft: dat krijgt eveneens de betekenis van “zich verheffen”, namelijk in de hemel. Oorspronkelijk wordt het gebruikt voor vogels. In de Koran wordt het gebruikt voor de engelen en de Geest.

تَعْرُجُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ

De engelen en de Geest stijgen naar Hem op, op een dag die vijftigduizend jaar duurt. (70:4)

حَتَّى إِذَا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَطْلُعُ عَلَى قَوْمٍ لَمْ نَجْعَلْ لَهُمْ مِنْ دُونِهَا سِتْرًا

En toen hij de plaats bereikte waar de zon opkomt, vond hij dat zij opkwam over een volk aan wie Wij geen sluier hadden gegeven om zich ertegen te beschermen. (18:90)

إِلَيْهِ يَصْعَدُ الكَلِمُ الطَّيِّبُ

Naar Hem stijgt het goede woord op. (35:10)

Afdalen

هبَط ــِـ

Volgens sommige taalkundigen wordt dit werkwoord gebruikt voor het afdalen van een helling, of van een willekeurige hooggelegen plaats naar een lager gelegen plaats, maar steeds op de grond steunend. Het klopt dat dit werkwoord op verschillende plaatsen in de Koran in die betekenis gebruikt wordt. Maar het wordt ook gebruikt voor het neerdalen van Adam uit het Paradijs. Wie meent dat het Paradijs in kwestie aards was, steunt op deze oorspronkelijke betekenis; wie meent dat het om een hemels paradijs ging, vat dit werkwoord in een ruimere betekenis op.

وَإِنَّ مِنْهَا لَمَا يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ

En waarlijk, andere [stenen] storten omlaag uit vrees voor God. (2:74)

اهْبِطُوا مِصْرًا فَإِنَّ لَكُمْ مَا سَأَلْتُمْ

Daal af naar Egypte, daar zullen jullie vinden wat jullie vragen! (2:61) — Andere vertaling: Daal dan af naar een stad.

قِيلَ يَا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلَامٍ مِنَّا

Er werd gezegd: “O Noach! Daal af met vrede van Onze kant.” (11:48)

وَقالَ اهْبِطُوا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَكُمْ فِي الْأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ إِلَى حِينٍ

God zei: “Daal af! Jullie zullen elkaars vijanden zijn, en op aarde zullen jullie een verblijfplaats en genot hebben tot een [bepaalde] termijn.” (7:24)

نزَل ــِـ

Deze wortel wordt ruimer gebruikt voor elke vorm van neerdalen. De Koran gebruikt vooral de afgeleide werkwoordsvormen II en IV. Het gaat altijd om het neerdalen uit de hemel: de regen, de boeken, de engelen; en in figuurlijke zin: de kennis, de rust, het gezag, de waarheid, de straf…

يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيهَا وَهُوَ الرَّحِيمُ الْغَفُورُ

Hij weet wat de aarde binnendringt en wat eruit voortkomt, wat uit de hemel neerdaalt en wat erheen opstijgt. Hij is de Barmhartige, de Vergevende. (34:2)

وَبِالْحَقِّ أَنْزَلْنَاهُ وَبِالْحَقِّ نَزَلَ

Met de Waarheid hebben Wij hem doen neerdalen, en met de Waarheid is hij neergedaald. (17:105)

أَلَمْ يَأْنِ لِلَّذِينَ آمَنُوا أَنْ تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِكْرِ اللَّهِ وَمَا نَزَلَ مِنَ الْحَقِّ

Is het voor hen die trouw zijn (en geloven) niet de tijd dat hun harten ontroerd worden bij het gedenken van God en van wat er aan Waarheid is neergedaald? (57:16)

أَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُونَ فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمْ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ

Willen zij Onze straf dan bespoedigen? Wanneer die voor hun deur neerdaalt, zal het een kwade dag zijn voor hen die gewaarschuwd waren! (37:176-177)

De andere proxemieën

Koranisch Arabisch leren

Deze betekenisnuances vat je het best aan de hand van de tekst zelf. Het leerboek Koranisch Arabisch: De taal van de Koran begrijpen leidt je stap voor stap binnen in de taal van de Koran, met grammatica, woordenschat en oefeningen ontleend aan de koranische tekst, zowel voor zelfstudie als voor groepswerk.

Het leerboek op AmazonOntdek de methode